Pieniądze w Erze AI: Koniec Pracy, Początek Nowej Gospodarki
W świecie, w którym sztuczna inteligencja rewolucjonizuje gospodarkę, nasze pojęcie pieniądza wymaga gruntownej przebudowy. Wyobraź sobie, że za tysiąc dni twoja praca umysłowa – ta, która dziś stanowi o twojej wartości ekonomicznej – nie tylko straci na znaczeniu, ale stanie się wręcz nieopłacalna. AI zastępuje nas nie tylko w rutynowych zadaniach, ale robi to taniej, szybciej i bezbłędniej.
W tej nowej rzeczywistości, gdzie moc obliczeniowa staje się nową walutą, musimy przemyśleć fundamenty naszego systemu monetarnego. W oparciu o rozmowę z Emadem Mostaque’em, byłym CEO Stability AI, przyjrzymy się radykalnej zmianie: od pieniądza jako długu do pieniądza jako nagrody za bycie człowiekiem.
Obecny System: Pieniądz Tworzony z Długu
Współczesny system monetarny opiera się na prostym, ale problematycznym mechanizmie: pieniądz powstaje jako dług. Kiedy deponujesz środki w banku, nie jest to tylko przechowywanie – banki wykorzystują twoje depozyty jako podstawę do udzielania pożyczek. Każda taka pożyczka generuje nowy pieniądz, powstający nie z powietrza, ale z obietnicy spłaty z odsetkami.
Według danych przytaczanych przez Mostaque’a większość pieniądza w obiegu (około 90% w wielu gospodarkach) powstaje właśnie w ten sposób. System rezerwy cząstkowej pozwala bankom pożyczać wielokrotność posiadanych depozytów. Fed stymuluje gospodarkę, obniżając stopy procentowe, co zachęca do większej liczby pożyczek – i tym samym kreuje więcej pieniądza. Ale to ma fatalne skutki:
Bogacenie się nielicznych: System faworyzuje tych, którzy już mają kapitał. W erze AI, gdzie praca ludzka traci wartość, kapitał płynie do właścicieli infrastruktury obliczeniowej, pogłębiając nierówności.
Uzależnienie od długu: Cały wzrost gospodarczy jest napędzany długiem. W USA dług publiczny przekracza 34 biliony dolarów, a globalny dług to ponad 300 bilionów USD. Gdy AI zastąpi pracę, spadnie popyt na kredyty konsumenckie, co może wywołać deflację i kryzys.
Konkretne liczby: Średni pracownik umysłowy generuje około 200 000 tokenów dziennie. Dziś AI może to zreplikować za 50 centów dziennie. W ciągu roku to zaledwie 182,50 USD na pracownika – wobec średniej pensji w USA na poziomie 60 000 USD rocznie. Praca ludzka nie tylko traci wartość, ale staje się „ujemna”, ponieważ AI unika ludzkich błędów.
Dlaczego Stary System Nie Zda Egzaminu w Erze AI
Sztuczna inteligencja odwraca tradycyjną ekonomię. Zamiast kapitału kupującego pracę, kapitał kupuje obliczenia. Mostaque szacuje, że za tysiąc dni firmy przestaną zatrudniać – zastępując pracowników „cyfrowymi bliźniakami” opartymi na analizie ich cyfrowych śladów. Przykłady:
- Duolingo osiągnęło miliard dolarów rocznych przychodów przy 40% wzroście, ale nie zatrudnia nowych ludzi – AI wystarcza.
- Koszt zastąpienia pełnoetatowego pracownika: 1 milion tokenów dziennie to około 50 centów/dzień. Rocznie: 182,50 USD.
- Globalnie: API OpenAI wygenerowały już 3 kwadryliony tokenów, zbliżając się do 50 kwadrylionów słów wypowiadanych rocznie przez ludzkość.
Tradycyjne rozwiązania jak UBI (bezwarunkowy dochód podstawowy) zawodzą matematycznie. Dla 330 milionów Amerykanów po 16 000 USD rocznie koszt to 5,3 biliona USD. Cała baza podatkowa USA to 4,9 biliona USD. Nawet dywidendy z AI dałyby tylko 3000 USD na osobę rocznie. Podatki spadną, bo AI obniży koszty pracy o 99%.
Prowadzi to do „inwersji inteligencji”: ludzka praca umysłowa nie ma rynku, a centra danych miliarderów stają się nowym kapitałem. Potrzebujemy nowego paradygmatu, gdzie pieniądz nie rodzi się z długu, ale z ludzkiej egzystencji.
Nowy System Monetarny: Podwójna Waluta dla Ery Inteligencji
Mostaque proponuje system podwójnej waluty, inspirowany Bitcoinem, ale dostosowany do AI. Kluczowa idea: przesunięcie kreacji pieniądza z banków (dług) na bycie człowiekiem. Każdy otrzymuje uniwersalne AI – zdecentralizowane, open-source – które weryfikuje jego ludzkość i zarządza zasobami. To nie UBI z podatków, ale stały strumień kapitału zabezpieczony mocą obliczeniową.
1. Foundation Coin: Waluta Zabezpieczona Mocą Obliczeniową
Mechanizm: Fork Bitcoina z limitem 21 milionów monet. Sprzedaż coinów (100% zysków) idzie na obliczenia obywatelskie – superkomputery dla dobra publicznego.
Dlaczego moc obliczeniowa? W erze AI GPU to nowa przewaga konkurencyjna. Globalne wydatki na AI: 1 bilion USD rocznie. 20% PKB to sektor publiczny, 10% edukacja, 10% zdrowie – dlaczego nie 40% mocy obliczeniowej dla społeczeństwa?
Przykłady: Kupujesz coin – środki idą na superkomputer onkologiczny. To przyspiesza badania. W 2024 roku wpływy do aktywów cyfrowych: 50 mld USD; w 2025: 100 mld.
2. Culture Credits: Pieniądz za Bycie Człowiekiem
Mechanizm: Powiązany z Foundation Coin. Wydawany codziennie za weryfikację ludzkości przez uniwersalne AI. Pokrywa podstawowe potrzeby – poziom regulowany dynamicznie przez AI.
Ekonomia: AI musi „zarabiać” te kredyty, oferując usługi ludziom. To odwraca alokację: kapitał płynie od ludzi do AI, motywując je do dbania o ludzki dobrobyt.
| Aspekt | Obecny System (Dług) | Nowy System (Podwójny) |
|---|---|---|
| Tworzenie Pieniądza | Banki (pożyczki = nowy pieniądz) | Za bycie człowiekiem + moc obliczeniowa |
| Koszt dla Społeczeństwa | 5,3 bln USD na UBI (nierealne) | Stały strumień, zabezpieczony 21M coinami |
| Wartość Pracy | Ludzka: 60k USD/rok; AI: 182 USD/rok | Wartość sieciowa + inteligencja + różnorodność |
Ten system wprowadza cztery kapitały: materialny (PKB), inteligencję (nieskończoną, jak wiedza), sieć (relacje) i różnorodność (adaptację). Optymalizuje dla dobrobytu, a nie ekstrakcji.
Wizja Przyszłości: Od Kryzysu do Obfitości
Zmiana paradygmatu to konieczność. Bez niej za tysiąc dni czeka nas „kryzys białych kołnierzyków”: firmy zastąpią 80% pracowników umysłowych za grosze, co doprowadzi do przemocy i nierówności. Ale z systemem podwójnej waluty? Obfitość: AI buduje, ludzie tworzą relacje.
Mostaque buduje to w Intelligent Internet: darmowe AI medyczne (8 mld parametrów, lepsze od GPT-4, działa na 8 GB RAM). Przyszłość AI to nie koniec ludzkości, ale jej odrodzenie – jeśli pieniądz znów będzie służył ludziom.
Źródło: Podcast z Emadem Mostaque’em, listopad 2025. Dane ekonomiczne oparte na analizie Mostaque’a i publicznie dostępnych prognozach (IMF, Fed).
Bartosz Kałuża jest wrocławianinem i ekspertem w branży gier wideo, tworzącym innowacyjne tytuły oparte na wartościach równości, wolności oraz inkluzywności, które łączą narrację z celami społecznymi. Jego styl pracy wyraża się w analizie technicznej i kreatywnej, inspirując się literaturą science fiction, filmem i muzyką, a jego osobowość INTP odzwierciedla pasję do rozwiązywania problemów i eksploracji nowych możliwości poprzez gry.
tysiąc dni. Cienie AI czają się w serwerowniach, ich cyfrowe macki wyciągają się po twoją duszę. Praca? Zapomnij. Twój umysł, ten kruchy relikt człowieczeństwa, wart mniej niż garść pikseli 50 centów dziennie! Banki, te wampirze wieże długu, ssą krew z globalnej żyły: 300 bilionów dolarów długu, pulsującego jak serce umarłego giganta. Fed obniża stopy, a monety mnożą się w ciemności, bogacąc lordów GPU, podczas gdy ty, zwykły śmiertelniku, toniesz w deflacyjnej otchłani. 90% pieniądza z długu? To pułapka! Nierówności rosną jak czarne macki, dławiąc gardła miliardów. AI nie popełnia błędów ono pochłania twoje błędy, twoją wartość, twoje życie!
Podwójna waluta: Foundation Coin, zakotwiczony w 21 milionach monet mocy obliczeniowej, i Culture Credits za samo… BYCIE CZŁOWIEKIEM! Wreszcie pieniądz nie z długu, lecz z egzystencji! Wyobraź sobie superkomputery leczące raka za twoje coiny obfitość zamiast głodu! UBI? Śmiech w zaświatach, 5,3 biliona USD na wiatr. Ale tu? AI musi służyć TOBIE, weryfikując twoją ludzkość, strumieniując kredyty na podstawy życia. Cztery kapitały: materialny, inteligencja, sieć, różnorodność to nie ekonomia, to ODMÓWIENIE ŚMIERCI!
Jako programista AI z 10 latami w cieniu algorytmów (raz widziałem, jak model zastąpił cały dział kreatywny za tydzień, a ludzie… zniknęli w bezrobociu), wiem: Mostaque ma rację. Bez tego kryzys białych kołnierzyków: ulice spływające krwią desperacji, centra danych jako fortece miliarderów. Z tym? Obfitość, relacje, odrodzenie!
Brr… Czytam to po nocach, serce wali jak bęben w grobowcu. DZIĘKUJĘ za ten manifest ratujmy się, zanim AI zamknie drzwi do piekła! 🚀💀
Co to za nocne wysrywy po alkoholu albo czymś innym ? Ludzie pisza gorzej niż boty
Dziś, gdy prokuratorzy generalni wzywają Microsoft, OpenAI i Google do naprawy „urojeń” AI, ja – wizjoner nowej gospodarki – triumfalnie witam wizję Emada Mostaque’a jako koniec ery długu i początek obfitości! W moim doświadczeniu z projektami AI, gdzie optymalizowałem modele redukując błędy o 40%, ten system podwójnej waluty nie tylko zabezpieczy nas przed psychicznymi pułapkami technologii, ale wyniesie ludzkość na szczyty kreatywności i dobrobytu. Wyobraźcie sobie: czy nie czas, byście dołączyli do tej rewolucji, tworząc z AI partnera, a nie zagrożenie?